Ustalanie wyniku finansowego metodą księgową .

ZADANIE DOTYCZĄCE USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO .

Przedsiębiorstwo produkcyjne SPOREX Sp z o.o. Konta wynikowe na dzień 31.12.2012 wykazują następujące obroty :

- podatek dochodowy zapłacony zaliczkowo w środku roku 5461 zł .

- zużycie materiałów i energii 24 700 zł .

- amortyzacja  4 100 zł

- usługi obce 3 600 zł

- wynagrodzenia 19 200 zł

- ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia  4 000 zł

- podatki i opłaty 700 zł

- pozostałe koszty rodzajowe  300 zł

- pozostałe koszty operacyjne  1 200 zł

- wartość sprzedanych materiałów w cenach zakupu 420 zł

- koszty finansowe 350 zł

- straty nadzwyczajne 200 zł

- przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych 82 900 zł

- pozostałe przychody operacyjne 2 700 zł

- przychody ze sprzedaży materiałów 470 zł

- przychody finansowe 1510 zł

- zyski nadzwyczajne 100 zł

- koszt sprzedanych wyrobów gotowych  48 000 zł

POLECENIA:

1.       Ustal obrót konta 490 – „Rozliczenie kosztów” .

2.       Oblicz odpis wyrównawczy z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych .

3.       Ustal wynik finansowy metodą statystyczną i księgową .

ROZWIĄZANIE :

Obrót konta 490 to suma kosztów rodzajowych , czyli :

Obrót 490 = 4 100 + 24 700 + 3 600 + 700 + 19 200 + 4 000 + 700 + 300 = 57 300 zł .

Ustalenie zmiany stanu produktów :

Obrót Ct konta „ Rozliczenie kosztów” 57 300 zł

Obrót Dt konta „ Koszt sprzedanych wyrobów gotowych” 48 00 zł

Zmiana stanu produktów :  57 300 – 48 000 = 9 300 – zwiększenie .

EWIDENCJA :

1.       PK – przeksięgowano koszty rodzajowe na wynik finansowy  57 300 zł

„Wynik finansowy” po Dt ( bo są to koszty )

Ściągamy z kosztów rodzajowych , czyli dla księgujemy po stronie Ct na kontach kosztów rodzajowych ( amortyzacja , wynagrodzenia , usługi obce itd. ) .

2.       PK – przeksięgowano przychody ze sprzedaży na wynik finansowy:

a)      Ze sprzedaży wyrobów gotowych   82 900 zł  „WF” po  Ct , „Przych.ze.sprz.wyr” po Dt

b)      Ze sprzedaży materiałów      470 zł  „WF” po Ct, „Przych.ze sprz.mat” po Dt

3.       Przeksięgowanie kosztu sprzedanych wyrobów gotowych na „rozliczenie kosztów”  48 000 .

„Koszt sprzedanych wyrobów gotowych” po Ct

„Rozliczenie kosztów” po Dt

4.       PK – ustalenie zmiany stanu produktów ( obliczyliśmy wyżej ) . 9 300

„Wynik finansowy” Ct

„Rozliczenie kosztów” Dt

5.       PK – przeksięgowano na wynik finansowy przychody i koszty :

a)      Pozostałe przych. operacyjne  2 700 „Poz.przych.operacyjne” po Dt , „WF” po Ct

b)      Przychody finansowe  1510 „Przych. finansowe „ po Dt , „WF” po Ct

c)       Zyski nadzwyczajne 100  „Zyski nadzwyczajne” po Dt , „WF” po Ct

d)      Wart. sprz. mat. w cen.zak 420 „WF” po Dt , „Wart.sprz.mat.w.c.zak” po Ct

e)      Koszty finansowe 350 „ WF” po Dt, „Koszty finans.” po Ct

f)       Pozostałe koszty oper.  1 200 „WF” po Dt , „Poz.koszt.oper.” po Ct

g)      Straty nadzwyczajne 200 „WF” po Dt, „Straty nadzwyczajne” po Ct

Mając zaksięgowane powyższe operacje gospodarcze uzyskamy wynik finansowy brutto, który jest podstawą opodatkowania .

Saldo końcowe Ct konta „Wynik finansowy” wynosi w naszym przypadku 37 510 i ta kwota jest podstawą opodatkowania .

Obliczenie odpisu wyrównawczego :

Z treści zadania wiemy , że w ciągu roku zapłacono 5 461 zł .

Cały podatek wyniesie : 0,19 x 37 510 = 7 126,9 = 7 127 zł

Więc odpis jest równy :  7 127 – 5 461 = 1 666 zł . 

METODA STATYSTYCZNA :

Przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych  + 82 900

Koszt sprzedanych wyrobów gotowych   - 48 000

Przychody ze sprzedaży materiałów   + 470

Wart.sprzed.mat.w.cen.zakupu       - 420

= WYNIK ZE SPRZEDAŻY           34 950

Pozostałe przychody operacyjne  +2 700

Pozostałe koszty operacyjne  - 1 200

= WYNIK Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ  36 450

Przychody finansowe   + 1510

Koszty finansowe      -350

= WYNIK Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ  37 610

Zyski nadzwyczajne  +100

Straty nadzwyczajne – 200

= WYNIK FINANSOWY BRUTTO  37 510

- Podatek dochodowy ( 19 % )  7 127
= WYNIK FINANSOWY NETTO  30 383

METODA KALKULACYJNA

W tym wariancie koszty rodzajowe przeksięgowuje się na stronę Dt konta „ Rozliczenie kosztów” . Następnie na wynik finansowy przenosimy koszty i przychody . 

Wynik finansowy cz.2

USTALANIE WYNIKU FINANSOWEGO METODĄ KSIĘGOWĄ :

I.                    WARIANT PORÓWNAWCZY

Ten wariant mogą stosować jednostki , które ewidencjonują koszty tylko w zespole IV lub w zespole IV i V . W wariancie tym na konto „Wynik finansowy” przenoszone są koszty rodzajowe . W związku z tym , że koszty rodzajowe nie zawsze są równe kosztowi sprzedanych wyrobów gotowych musimy je skorygować o tzw. Zmianę stanu produktów . 

Przykład ustalenia zmiany stanu produktów.

W jednostce produkcyjnej koszt sprzedanych wyrobów gotowych wynosi 80 000 zł , koszty rodzajowe 82 000 . Oblicz zmianę stanu produktów .

82 000 – 80 000 = 2 000  będzie to zwiększenie , ponieważ KR > KSWG

Jak zaksięgować ?

„Rozliczenie kosztów” po Dt

„Wynik finansowy” po Ct

Przykład 2 .

Poniższe konta wykazują następujące zapisy :

„Rozliczenie kosztów” Ct 5 000

„ Koszt sprzedanych wyrobów gotowych” Dt 5 200

„Wynik finansowy” Dt 5 000  Ct 9 000

Oblicz zmianę stanu produktów:

Suma kosztów rodzajowych „wędruje” na stronę Ct konta „Rozliczenie kosztów” więc wynosi 5 000 .

Koszt sprzedanych wyrobów gotowych to 5 200.

Więc :   5 200 – 5 000 = 200 będzie to zmniejszenie , ponieważ KSWG > KR

Jak zaksięgować ?

„Rozliczenie kosztów” po Ct

„ Wynik finansowy” po Dt 

Podatek dochodowy od osób prawnych.

Podatek dochodowy od osób prawnych – obowiązująca stawka  19 % podstawy opodatkowania.

Osoba prawna prowadząca działalność gospodarczą ma obowiązek złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu ( bądź  straty ) za rok podatkowy na formularzu CIT-8 do 31 marca . W tym samym terminie należy wpłacić odpis wyrównawczy podatku dochodowego . W deklaracji CIT-8 podstawę opodatkowania i podatek dochodowy podaje się w zaokrągleniu do pełnych złotych .

EWIDENCJA :

1.       PK – naliczono podatek dochodowy od osób prawnych :

„Podatek dochodowy”- Dt

„Rozrachunki z budżetami” -Ct

2.       PK- przeksięgowano podatek dochodowy na wynik finansowy :

„Wynik finansowy”- Dt

„Podatek dochodowy” – Ct 

Wynik finansowy cz.1

Wynik finansowy to wyrażony w mierniku pieniężnym rezultat działalności jednostki za pewien okres. Jego wielkość zależy od osiągniętych przez jednostkę przychodów i poniesionych kosztów.

Może być:

·         Dodatni ( zysk ) – przychody są większe od kosztów.

·         Ujemny ( strata) – przychody są mniejsze od kosztów.

Wynik dodatni może występować jako :

·         Zysk brutto.

·         Zysk netto – oblicza się odejmując od zysku brutto kwotę podatku dochodowego od osób prawnych .

Wynik finansowy może być ustalany metodą :

a)      Statystyczną – na koniec okresu sprawozdawczego miesiąca dla celów podatkowych .

b)      Księgową – na dzień zamknięcia kont na wynik finansowy. 

Od dziś znajdziesz mnie również na Facebook'u

Masz pytania , pomysły ? Zachęcam do kontaktu poprzez FB :)

Dekretacja dokumentów księgowych ze wskazaniem kont cz.2

1. Kw - wypłacono pracownikowi zaliczkę na zakup papieru .

Pozostałe rozrachunki z pracownikami - Dt
Kasa - Ct

2. Kp - pracownik zwrócił niewykorzystaną gotówkę .

Kasa - Dt
Pozostałe rozrachunki z pracownikami - Ct

3. FVZ - zakupiono skórę w Hurtowni "ABC"
a) w netto
b) podatek VAT naliczony
c) w brutto

Rozliczenie zakupu - 3a  -  Dt
Rozrachunki z tytułu podatku VAT - 3b  - Dt
Rozrachunki z dostawcami - 3c -  Ct

4. Pz - skórę przyjęto do magazynu w stałej cenie ewidencyjnej

Materiały bądź "Skóra"  - Dt
Rozliczenie zakupu - Ct

5.  Lista płac - wynagrodzenia brutto dla pracowników

Wynagrodzenia  - Dt
Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń - Ct

6. Pk - naliczono zużycie środków trwałych ( amortyzacja )

Amortyzacja - Dt
Umorzenie środków trwałych - Ct

7. Kw - opłacono gotówką rachunek za tłumaczenie tekstu ( usługa obca ) .

Usługi obce - Dt
Kasa - Ct

8. Pk - naliczono podatek od nieruchomości

Podatki i opłaty - Dt
Pozostałe rozrachunki publiczno-prawne  - Ct

9. Rw - wydano materiały do produkcji.

Zużycie materiałów - Dt
Materiały - Ct

Dekretacja dokumentów księgowych ze wskazaniem kont.

Poniżej przedstawiam typowe operacje gospodarcze , ze wskazaniem kont na których powinny zostać zaksięgowane . W miarę możliwości postaram się rozbudować ten wątek . Niedługo ferie , także będę miał czas żeby przysiąść nad blogiem .


1. FVZ -Faktura VAT zakupu  .
a) wartość netto
b) podatek VAT naliczony
c) wartość brutto

Rozliczenie zakupu - Dt  -1a
Rozrachunki z tytułu podatku VAT - Dt -1b
Rozrachunki z dostawcami - Ct - 1c

2. Pz -  Przyjęcie materiałów do magazynu.

Materiały - Dt
Rozliczenie zakupu - Ct

3. WB - uregulowano zobowiązania wobec dostawcy .

Rozrachunki z dostawcami - Dt
Rachunek bieżący - Ct

4. Rw - wydano materiały do zużycia .

Zużycie materiałów - Dt
Materiały - Ct

5. FVS - faktura VAT sprzedaży towarów .
a) wartość netto
b) podatek VAT należny
c) wartość brutto

Przychody ze sprzedaży towarów  Ct - 5a
Rozrachunki z tytułu podatku VAT - Ct - 5b
Rozrachunki z odbiorcami - Dt - 5c

Przykładowe zadanie z etapu praktycznego.

I „ Projekt realizacji prac obejmujących sporządzenie dokumentów , kalkulacji kosztów wytworzenia wyrobów gotowych , ewidencję operacji gospodarczych z maja 2011r. oraz analizę i ocenę rentowności sprzedaży netto w latach 2009-2010 w Zakładach Ceramicznych VENA Sp z o.o.

II. Założenia

Dane firmy :

Zakłady Ceramiczne VENA Sp z o.o.

59-700 Bolesławiec , ul. Wrocławska 20 , woj. dolnośląskie

NIP: 612-10-88-103    REGON: 230881962

Numer konta bankowego: 70 2030 0045 1111 0000 0159 6920

Bank: BGŻ SA Centrala – Departament Operacji Krajowych

Dane kontrahentów:

A ) Dostawca :

 Hurtownia Farb Tęcza SA

59-700 Bolesławiec, ul. Piaskowa 7 , woj. dolnośląskie

NIP: 612-00-03-808

Rozlicza się z kontrahentami przelewem – 30 dni

Osoba uprawniona do wystawienia faktury : Krzysztof Masłowski

Numer konta bankowego : 98 1020 2137 0000 90002 0046 4230

Bank PKO BP Oddział 1 w Bolesławcu

B) Odbiorca : 

Ceramika Artystyczna Sp z o.o.

59-700 Bolesławiec , ul. T.Kościuszki 30 , woj. dolnośląskie

NIP: 612-10-79-357  REGON: 003273141

Numer konta bankowego : 43 1060 0076 0000 3260 0098 1270

Bank: BPH SA Centrum Rozliczeniowe

Pracownikiem upoważnionym do odbioru faktury VAT i wyrobów gotowych z magazynu jest Monija Jankowska

C ) Informacje dodatkowe dotyczące działalności Zakładów Ceramicznych VENA Sp z o.o.

- Ewidencja operacji gospodarczych prowadzona jest według zakładowego planu kont na kontach księgi głównej,

- Koszty są ewidencjonowane w zespole IV i V,

- Do ewidencji obrotu materiałowego stosuje się rzeczywiste ceny zakupu netto                             ( cena kartotekowa – narzut 0 % ) ,

- Ewidencja wyrobów gotowych jest prowadzona według rzeczywistego kosztu wytworzenia ( produkcja niezakończona nie występuje ) ,

- Przedsiębiorstwo na sprzedaży wyrobów gotowych realizuje zysk w wysokości 40 % jednostkowego kosztu wytworzenia ( narzut )

- Sprzedaż wyrobów gotowych jest opodatkowana stawką podatku VAT – 23%

- Odbiorcy płacą należności w terminie 14 dni

- Osobą upoważnioną do wystawiania i podpisywania dokumentów jest Kamil Janczar , a do sprawdzania , odbioru i zatwierdzania dokumentów Mirosław Książek ( szef ) ,

- Numeracja dokumentów jest prowadzona odrębnie dla każdego dokumentu ze wskazaniem miesiąca i roku , np: 1/05/2011

D) Wykaz wybranych kont wraz ze stanami początkowymi na dzień 01.05.2011 :

010 Środki trwałe  Sp. 46 000

071 Umorzenie środków trwałych Sp. 12 000

100 Kasa Sp. 2 000

131 Rachunek bieżący Sp.  4 600

138 Kredyty bankowe Sp. 10 000

201 Rozrachunki z odbiorcami

202 rozrachunki z dostawcami

223 VAT naliczony

224 VAT należny

300 Rozliczenie zakupu

310 Materiały

400 Amortyzacja

401 Zużycie materiałów i energii

490 Rozliczenie kosztów

501 Koszty działalności podstawowej Sp. 29 400

550 Koszty ogólnego zarządu

601 Wyroby gotowe

701 Przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych

711 Koszt sprzedanych wyrobów gotowych

750 Przychody finansowe

755 Koszty finansowe

801 Kapitał zakładowy Sp. 50 000

802 Kapitał zapasowy Sp. 10 000

E) Dane do sporządzenia kalkulacji wyrobów gotowych:

Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami.

Ilość : 500 szt. Filiżanek do kawy

          400 szt. Filiżanek do herbaty

Poniesione koszty :

- materiały bezpośrednie 3 600 zł

- koszty przerobu 29 400 zł

- Razem koszt wytworzenia 33 000 zł

Współczynniki :

Filiżanki do kawy 2

Filiżanki do herbaty 3 

III a  Wykaz prac związanych ze sporządzeniem kalkulacji kosztów:

- Ustalenie kosztów produkcji

- Ustalenie liczy jednostek współczynnikowych

- Ustalenie kosztu wytworzenia jednostki współczynnikowej

- Ustalenie kosztu wytworzenia wyrobu gotowego

III b Wykaz prac związanych ze sporządzeniem dokumentów :

- Założenie kartotek kontrahentów , wyrobów gotowych , materiałów

- Sporządzenie i wydrukowanie dokumentów magazynowych :

PZ 1/05/2011

Rw 1/05/2011

Pw 1/05/2011

Wz 1/05/2011

- Ustalenie ceny sprzedaży netto , podatku VAT oraz sporządzenie i wydrukowanie FVS 1/05/2011

IV. Wykaz prac związanych z ewidencją operacji gospodarczych :

- Otwarcie kont stanami początkowymi – bilans otwarcia

- Sprawdzenie dokumentów pod względem merytorycznym , formalnym i rachunkowym

- Dekretacja dokumentów

- Uporządkowanie dowodów księgowych chronologicznie

- Sformułowanie treści operacji gospodarczych

- Zaksięgowanie operacji gospodarczych

- Sporządzenie wydruków dziennika księgowań oraz zestawienia obrotów i sald 

VI Wykaz prac związanych z analizą rentowności sprzedaży netto w latach 2009-2010

- Dobór wskaźnika do analizy :

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto  

- Ustalenie danych do obliczenia wskaźnika,

- Obliczenie wskaźnika w latach 2009 i 2010

- Interpretacja obliczonych wskaźników

- Analiza i ocena rentowności sprzedaży netto 

X Sporządzona analiza i ocena rentowności sprzedaży netto w zakładach Ceramicznych VENA Sp z o.o.

w latach 2009 -2010 .

Rok 2009 :  

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto = 18 000/150 000 = 0,12 = 12 %

Rok 2010 :

 Wskaźnik rentowności sprzedaży netto = 22 000/ 200 000 = 0,11 = 11 %

INTERPRETACJA :

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto w roku 2009 wyniósł 12 % co oznacza , że jedna złotówka przychodu ze sprzedaży generuje 12 groszy zysku netto . Natomiast w roku 2010 wskaźnik ten wyniósł 11 % co oznacza , że jedna złotówka przychodu ze sprzedaży generuje 11 grodzy zysku netto.

ANALIZA I OCENA :

Zjawiskiem pozytywnym są rosnące w czasie wielkości wszystkich wskaźników rentowności. W spółce VENA zaobserwowaliśmy  niewielki spadek wskaźnika ( o 1 % ) , co oznacza , że z jednej złotówki przychodu ze sprzedaży jednostka generuje o 1 grosz mnie zysku netto w porównaniu z rokiem 2009 . Jest to zjawisko niekorzystne . 

Inwentaryzacja - podstawowe informacje

Cel:

Głównym celem inwentaryzacji jest urealnienie danych o stanie majątkowym i w efekcie wyliczenie prawidłowego wyniku finansowego w danym roku obrotowym.

Metody:

1. spisu z natury (do składników policzalnych, np. pieniędzy w kasie),
2. potwierdzania prawidłowości sald, mającą zastosowanie do inwentaryzowania stanu środków pieniężnych na rachunkach bankowych, pożyczek, zobowiązań, należności pieniężnych,
3. weryfikacji, stosowaną do pozostałych składników aktywów i pasywów, które nie zostały zinwentaryzowane w inny sposób.

Terminy:

Gdy składniki majątku znajdują się na terenie strzeżonym kierownik może ustalić, iż inwentaryzacja nastąpi:

1. środków trwałych oraz maszyn i urządzeń objętych budową — nie rzadziej niż raz na 4 lata;
2. materiałów, półfabrykatów, produktów gotowych oraz towarów objętych ewidencją ilościowo-wartościową- nie rzadziej niż raz na 2 lata;
3. zapasów towarów i materiałów (opakowań), objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki - raz w roku;
4. zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną – raz w roku

Etapy:

1. ustalenie rzeczywistego stanu składników aktywów i pasywów za pomocą odpowiednich metod inwentaryzacji,
2. udokumentowanie inwentaryzacji i jej wyników oraz wycena składników, jeżeli mają wyraz ilościowy,
3. porównanie wyników inwentaryzacji z zapisami ksiąg rachunkowych,
4. ustalenie różnic między stanem w księgach rachunkowych a stanem rzeczywistym,
5. wyjaśnienie różnic z podaniem ich przyczyn,
6. rozliczenie różnic w księgach rachunkowych w celu doprowadzenia do zgodności zapisów księgowych ze stanami rzeczywistymi.

Kolejność wykonywania czynności

1. Powołanie komisji inwentaryzacyjnej
2. Powołanie i przeszkolenie zespołów spisowych
3. Przygotowanie dokumentów inwentaryzacyjnych
4. Przygotowanie pola spisowego
5. Spis z natury
6. Wycena spisanych składników
7. Uzgodnienie sald
8. Porównanie z dokumentacją księgową
9. Protokół różnic inwentaryzacyjnych
10. Wyjaśnienie przyczyn różnic inwentaryzacyjnych
11. Protokół rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych
12. Podjęcie decyzji w sprawie rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych
13. Ujęcie różnic inwentaryzacyjnych i ich rozliczenie w księgach rachunkowych

Rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych

Ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych jednostka powinna wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.

Niedobory niezawinione:

1. ubytki naturalne - konsekwencja cech lub procesów fizycznych i chemicznych, mieszczące się w granicach norm
2. ubytki przekraczające normy niezawinione przez osobę materialnie odpowiedzialną,
3. niedobory spowodowane błędami w dokumentacji, w pomiarze
4. niedobory spowodowane pomyłkową zamianą podobnych składników;
5. niedobory nadzwyczajne spowodowane zdarzeniami losowymi

Kompensata niedoborów i nadwyżek

Warunki:

1. niedobór i nadwyżka wystąpiły w tym samym okresie i ujawnione zostały w tym samym spisie z natury,
2. dotyczą składników majątku powierzonych tej samej osobie materialnie odpowiedzialnej,
3. odnoszą się do podobnych składników majątku, co pozwoli sądzić, że np. nastąpiła pomyłka przy ich wydawaniu.

Dokumentacja przebiegu i rozliczenia inwentaryzacji

1. oświadczenia osób odpowiedzialnych materialnie,
2. arkusze spisu z natury,
3. inwentaryzacyjny protokół kontroli kasy,
4. protokół wyceny zapasów niepełnowartościowych,
5. protokół z weryfikacji sald,
6. sprawozdanie z kontroli spisu z natury,
7. sprawozdanie zespołu spisowego z przygotowania i przebiegu spisu z natury w danym polu spisowym.

EWIDENCJA INWENTARYZACJI :

Do ewidencji różnic inwentaryzacyjnych służą konta :

241 – „Rozliczenie niedoborów i szkód”, które ujawnia niedobór lub szkodę, księgujemy po Dt

242 – „ Rozliczenie nadwyżek” – ujawnioną nadwyżkę księgujemy po stronie Ct

Konta „241” i „242” na koniec roku obrotowego nie powinny wykazywać salda

Przykład 1 :

Saldo początkowe konta „Towary” wynosi 14 000 , z kolei konta „Kasa” 500.  Zaksięguj podane operacje gospodarcze .

1.     Rw- ujawniono niedobór towarów w magazynie 4150 zł.

2.     Kw- ujawniono niedobór gotówki w kasie 48 zł 

Konto księgowe

Konto może mieć obrót DEBETOWY i KREDYTOWY

Obrót konta to suma zapisów po danej stronie konta.

Obrót debetowy to suma zapisów po stronie debetowej.

Obrót kredytowy to suma zapisów po stronie kredytowej.

Saldo konta to różnica między obrotem większym a mniejszym. Konto może mieć saldo debetowe lub kredytowe.

Saldo konta przyjmuje zawsze nazwę większego obrotu.

Konta mogą mieć salda początkowe oznaczone symbolami :

Sp – saldo początkowe

BO- bilans otwarcia

Saldo końcowe oznaczane jest symbolami:

Sk – saldo końcowe

BZ- bilans zamknięcia